Etyka nikomachejska
Etyka nikomachejska (gr. ἠθικὰ Νικομάχεια, ēthiká Nikomácheia) - dzieło sztuki Arystotelesa, najpełniejsza objaśnienie poglądów etycznych stworzonego przez niego systemu filozoficznego.
Spis treści
//
Datacja utworu
Nieznana jest termin powstania Etyki nikomachejskiej. F. Nuyens śledząc sprawa sądowa perspektywiczny myśli Arystotelesa datuje jej zryw na pozostały trwanie twórczości Arystotelesa, tj. pośrodku latami 347-330 p.n.e., w charakterze iż prezentuje upodobania pośrednie w nauce na materia duszy między proplatońską Etyką eudemejską a antyplatońskim traktatem O duszy.
Tytuł i konstrukcja dzieła
Etyka nikomachejska nie została wydana za życia Arystotelesa. Nie miała podobnie w tamtym czasie postaci jednolitego traktatu, stanowiąc zbiór wykładów.
Tytuł Etyki nikomachejskiej pochodzi od Nikomacha, syna Arystotelesa, jaki naokoło 300 p.n.e. dokonał jej podziału na X ksiąg i wydał ją.
W niektórych przekładach Etyki na współczesne języki powielany jest tytuł łacińskiego przekładu Ad Nicomachum, co jest błędne z uwagi na kompilację i publikacja dzieła po śmierci autora, podczas gdy i faktyczny stan rzeczy iż w IV wieku p.n.e. nie istniał konwenans dedykowania utworów.
Struktura nadana dziełu przez Nikomacha czyni je niespójnym. Poszczególne księgi nie są podzielone wedle zagadnień, a omawiają dwoje odrębne tematy (kiedy lektura VII mówiąca o opanowaniu i o przyjemności), czy też w przeciwieństwie - jedno kwestia rozbite jest pośrodku dwójka księgi (podczas gdy rozprawa naukowa o cnotach pocięty pośrodku księgi VIII i IX).
Umieszczenie w Etyce nikomachejskiej podobnych, a choć rozbieżnych między sobą tekstów, podczas gdy dwa niezależne od siebie rozprawy o przyjemności (ks. VII, 11-14 i ks. X, 1-5) wskazuje, iż kompilator posługiwał się pismami Arystotelesa z różnych okresów jego twórczości.
Tłumaczenia
Etyka nikomachejska doczekała się ogromnej ilości tłumaczeń i komentarzy w wielu językach.
Pierwsze całościowe, anonimowe tłumaczenia Etyki nikomachejskiej na łacinę ukazały się w połowie XII wieku. Pierwszym tłumaczeniem na dyskurs nowożytny był język francuski tłumaczenie Opar Oresme’a z 1371.
Pierwszym fragmentarycznym przekładem na dyskurs własny był translacja Sebastiana Patrycego z 1618. Pierwszym - i kiedy dopóty jedynym - całościowym polskim tłumaczeniem Etyki nikomachejskiej jest translacja Danieli Gromskiej z 1955.
Bibliografia
- Arystoteles, Etyka nikomachejska, zbiegowisko. Daniela Gromska, Firma wydawnicza Naukowe PWN, Gród nad Wisłą 2007, ISBN 978-83-01-15172-0
Przypisy
- ↑ Autorstwo tego utworu bywa niemniej kwestionowane
Kategorie: Filozofia starożytna • Moralność