Taktowny dowcip

October 26th, 2008 by

Taktowny żart (gr. εὐτραπελία, eutrapelia) - w etyce Arystotelesa dziewictwo stanowiąca złocisty środek między błazeństwem a nieokrzesaniem. Wydaje się, że obecnie uprzejmy numer, klaunada i nieokrzesanie uznaje się zwykle za fakty pozaetyczne. Pogląd taktownego dowcipu wywarło wydatny oddziaływanie na średniowieczne i wczesnonowożytne pogląd dworności, z którym było podobnie w owych czasach utożsamiane.

W siódmym rozdziale II księgi Etyki nikomachejskiej (1108 a) Arystoteles odnosi pogląd taktownego dowcipu do przyjemności tkwiącej w zabawie i żartach - niedostatek umiaru w tej przyjemności to o do tego stopnia jest on nadmiarem wygłup (i “kpiarstwo”), o tak jak jest on niedomiarem nieokrzesanie (i “niedostatek zmysłu humoru”).

Pojęciu taktownego dowcipu omówione jest szerzej w ósmym rozdziale księgi IV Etyki nikomachejskiej (1127 b i nn.). Arystoteles zauważa, że w życiu ludzkim w ramach odpoczynku istnieją rozrywki i żarty. Twierdzi, że w dziedzinie rozrywek i żartów istnieją reguły stanowiące o tym, podczas gdy powinno się wygłaszać przemówienie i czego należy być posłusznym. W stosunku do złotego środka jakim jest uprzejmy żart wykroczeniem prócz te reguły jest prostackie klaunada, hobby wywołania śmiechu obojętnie od zasad przyzwoitości. Wykroczeniem prócz te reguły jest również niedostatek ogłady, nieokrzesanie rozumiane w charakterze pozbawienie zmysłu humoru powodowane niedostateczną giętkością charakteru. W przeciwnym razie aniżeli (z reguły) teraz, gibkość charakteru Grecy uznawali za cnotę, z powodu czemu mogli potwierdzić charakterystyczne na rzecz barbarzyńców nieokrzesanie za wadę etyczną.

W równoległy fortel wyobrażenie taktownego dowcipu omawia trzydziesty podział I księgi Etyki wielkiej (1193 a) (”A stateczny numer jest zachowaniem umiaru między błazeństwem a nieokrzesaniem i dotyczy żartów”), w sąsiedztwie czym wprowadza się tu odcień dwóch znaczeń terminu “polityczny kawał”: pierwsze danie to rzemiosło taktownego żartowania, drugie to wprawa znoszenia taktownych żartów. “Klown” uważa, że jest dozwolone mu naśmiewać się każdego i całość, “człowiek niegrzeczny” nie pozwala, by żartowano z niego, ani już sam nie żartuje, a na żarty reaguje gniewem.

Kategorie: Filozofia starożytna • Sposób postępowania • Antropologia filozoficzna • Fumy

Zemsta (etyka)

October 17th, 2008 by

Ten paragraf dotyczy pojęcia etycznego. Zobacz również: Zemsta.

Zemsta - represja na osobie ewentualnie grupie za doznane poprzednio zło. Vendetta prawdopodobnie być podobnym sprawiedliwą karę za winy, mimo to jej motywem nie jest dobro społeczeństwa, niemniej jednak osobista chęć odegrania się na przeciwniku. Mściciel chce, tak aby jego frajer cierpiała owszem samo czy też z większym natężeniem aniżeli on i w życiu więcej nie mogła poczynić tego samego zła jemu ewentualnie bliskim mu osobom.

Etyczność zemsty była rozważana przez filozofów. Niektórzy myśliciele sądzili, iż pełni płeć nadobna pozytywną rolę, bo groza zanim odpłatą za winy powstrzymuje złe osoby zanim dokonywaniem nieetycznych czynów utrzymując w społeczeństwie słuszność. W pewnych kulturach przeważa opinia, iż odwet powinna być wysoko w wyższym stopniu dotkliwa na rzecz jej ofiary aniżeli wyrządzone poprzednio zło, iżby zniechęcać potencjalnych złoczyńców. Jej przeciwnicy uważają tymczasem, iż do niczego nie prowadzi, ponieważ podmiot nią dotknięta (bądź jej przyjaciele) przypuszczalnie mieć chęć odpłacić się tym samym i właśnie w nieskończoność.

W Kodeksie Hammurabiego odwet została ograniczana do równej odpłaty za doznane krzywdy zgodnie z zasadą “narząd wzroku za gała, zębisko za zębisko”. Taka wzorzec etyczna miała na celu płot wendety, prowadzącej do narastającej spirali przemocy między mszczącymi się na sobie członkami wrogich klanów.

W niektórych religiach staranie do zemsty stało się sprzeczne z normami nakazującymi wybaczanie wrogom doznanych od nich krzywd. Chrześcijanie w modlitwie Ojcze polski zwracają się do Boga słowami:

i odpuść nam nasze winy, jak i my odpuszczamy naszym winowajcom;

Kategoria: EtykaUkryta kategoria: Zalążki artykułów

Ubóstwo (cnota)

October 17th, 2008 by

Ubóstwo – niewinność moralna, która polega na pozostawaniu oderwanym od potrzeb materialnych i dóbr ziemskich. Pole materialna na rzecz ludzi żyjących cnotą ubóstwa jest drugorzędna, a na najwyższy program wysuwają oni sferę duchową. Przykładem przedchrześcijańskim praktykowania cnoty ubóstwa jest m.in. Diogenes z Synopy.

Prawdziwe, świadome nędza prowadzi do szczęścia. “Siła robocza nastawieni do życia materialistycznie, gdy pokazują badania, są mniej szczęśliwi od pozostałych”.

W chrześcijaństwie

W chrześcijaństwie praktykowanie cnoty ubóstwa stanowi rezonans wielu wezwań ewangelicznych, m.in. “Nie możecie posługiwać Bogu i Mamonie” (Mt 6, 24) natomiast “Owszem wobec tego pies z kulawą nogą z was, jaki nie wyrzeka się w sumie, co posiada, nie przypuszczalnie być moim uczniem” (Łk 14, 33).

Ubóstwo chrześcijańskie nie polega na niedostatku azali biedzie, właśnie kiedy świat chrześcijański nie polega na odrzuceniu świata materialnego (to kacerstwo tzw. manicheizmu).

Ubóstwo polega na szanowaniu tego, co się posiada, na umiejętności dzielenia się z innymi. Na rzecz osoby wierzącej sprawy materialne są ważne, natomiast nie powinny zasnuć jej prawdziwego celu życia. Wyraźnie bryndza chrześcijańskie stoi w opozycji pod postawy konsumpcjonizmu.

Przypisy

  1. ↑ “Materialiści częściej popełniają samobójstwa w czasach kryzysu”, spotkanie z Marcinem Florkowskim, psychologiem, terapeutą, wykładowcą Uniwersytetu Zielonogórskiego, Republika, 10-10-2008, s. 2.
  2. ↑ http://www.pismaescrivy.org/book/rozmowy-punkty-110.htm

Kategorie: Etyka • Teologia chrześcijańskaUkryta kategoria: Zalążki artykułów

Normy moralne

October 17th, 2008 by

Normy moralne - elementy tworzące kulturę przez stabilizację systemu społecznych interakcji, jaki został osiągnięty na drodze modyfikacji postaw i kategoryzacji.

Z normami moralnymi Freud łączył superego. Krytykę badań Freuda przeprowadził Talcott Parsons, zarzucając mu między innymi: za wąskie ankieta norm moralnych (podług Freuda właśnie one są strukturami osobowości, zdaniem Parsonsa – wszystkie inne zestaw kultury), azaliż symplifikacja przedmiotu badań (Freud badając powiązania między osobowością jednostki, a jej sytuacją nie uwzględnia interakcji społecznych). Maria Ossowska pogrupowała je i ujęła w siedmiu punktach.

1. Normy moralne w obrębie naszego biologicznego istnienia.
2. Normy moralne w obrębie godności.
3. Normy moralne w obrębie niezależności.
4. Normy moralne w obrębie prywatności.
5. Normy moralne służące potrzebie zaufania.
6. Normy moralne strzegące sprawiedliwości.
7. Normy społeczne łagodzące konflikty społeczne.

Normy moralne związane są również z religią i etyką.

Kategoria: Etyka

Przyzwoitka

October 17th, 2008 by

Ten punkt został usytuowany na listowie stron do przeniesienia do Wikisłownika.
Ażeby zidentyfikować powody umieszczenia go na tej listowie i bądź ugościć dyskusję ponad pozostawieniem go na Wikipedii, przejdź do okolica Artykuły do przeniesienia do innych projektów. Zazwyczaj w ów wyjście oznacza się hasła, posiadające tylko krótką, słownikową definicję.

  • Jeżeli określenie jest słownikowa, jest dozwolone parol powiększyć, iżby miało ono natura encyklopedyczny. Zobacz Wikipedia:Encyklopedyczność.
  • Jeśli wyraz jest uniwersalnie znane, a obiekt umysłowy hasła to linia prosta określenie, w zastępstwie niniejszego szablonu użyj {{ek}}.
  • Bardzo dużo wpisów o słownikowej postaci to NPA. Sprawdź w wyszukiwarce internetowej, azali nie popełniono plagiatu, i chyba że racja jest, wstaw wzornik {{ek}}.

Przyzwoitka - starsza podmiot towarzysząca młodej kobiecie na rzecz przyzwoitości, stojąca na straży czystości i przestrzegania norm moralnych. Dziś epitet to ma właściwie cechowanie żartobliwe, archaiczne.

Kategorie: Artykuły do przeniesienia do Wikisłownika • Dobre wychowanie • Moralność

Sytuacjonizm (etyka)

October 17th, 2008 by

Sytuacjonizm moralny - pozycja etyczne uzależniające ethos działania od wymogów konkretnej sytuacji i tym samym negujące użyteczność generalnych norm postępowania (np. “nie kłam” w sytuacji, jak niedoszły morderca spyta nas o kryjówkę swej niedoszłej ofiary - w tamtym czasie właściwie odrzucimy aksjomat prawdomówności, iżby ją chronić).

Nazwa sytuacjonizm odnosi się również do jednego z ruchów społeczno-artystycznych.

Kategoria: Etyka

Kazuistyka

October 17th, 2008 by

Kazuistyka (łac. casus oznacza przypadek)

Sygnowanie potoczne

Potocznie kazuistyka to wywód sofistyczne, słuszne dopiero co jak gdyby, nader naciągane, “z hakiem”. Kazuistyką nazywa się również czasem (w większości wypadków w medycynie, choć nie właśnie) recenzja jakiegoś problemu w sąsiedztwie użyciu szczegółowych przykładów, np. istnieje pozycja bibliograficzna Jerzego Sochy i Józefa Ryżko przy tytułem “Kazuistyka gastroenterologiczna u dzieci”, ewentualnie publikacja pana Krzyżowskiego pt. “Kazuistyka psychiatryczna”.

Prawo

W niezupełnie mianem kazuistyki określa się jedną z metod formułowania zasad i przepisów, polegająca w większym stopniu na przewidywaniu szczegółowych przypadków aniżeli na wyznaczaniu i wytyczaniu uniwersalnych zasad.

Religia

W katolicyzmie kazuistyka była tradycją, sposobem myślenia, wyjątkowo rozpowszechnionym przez jezuitów, nazywaną oraz gradacją grzechów. Kazuiści chcieli przydzielić ścisłą granicę między grzechem ciężkim, a grzechem lekkim, z którego nie wypada się spowiadać. Kazuiści zakładali również, że wina w zasadzie nie był przedtem ciągle… Jeśli np. osobistość mówił Nie zrobiłem tego, a właśnie no to zrobił, chociaż w myśli dopowiedział sobie zanim się urodziłem to nie popełniał grzechu kłamstwa.

Inne przykłady:

  • Sędziemu nie można bractwo pieniędzy za wymierzanie sprawiedliwości - niechybnie że przyjął je dopiero co jak oznakę szczodrobliwości, nie musi wszakże odtwarzać ich, jeżeli wziął je za werdykt niesprawiedliwy;
  • “Nie mamy obowiązku utrzymywać przyrzeczeń, chyba że nie mieliśmy takiej intencji od samego początku” - o. Escobar;
  • Posiadanie pieniędzy jest prawowite, poniekąd jeżeli uzyskane one zostały sposobami właśnie niegodziwymi kiedy niedochowanie wierności azali morderstwo

Teologia powstała na kazuistyce nazywana jest semipelagiańską, czy też również łatwego chrześcijaństwa, azaliż szerokich bram raju. W opozycji do kazuistyków pozostawali janseniści.

Kategorie: Teologia chrześcijańska • Sposób postępowania • Jezuici

Deontologia

October 17th, 2008 by

Deontologia (ang. deontology, zrazu “sposób postępowania prywatna” (Jeremy’ego Benthama), z gr. déon - to, co niezbędne, właściwe; obowiązek i logos - mowa, słowo) - to lekcja o powinnościach i obowiązkach. Jest to oddział etyki, chwytający się postępowaniem moralnym i klasyfikujący uczynki w kategoriach moralnych.

Wyróżnia się plus deontologię lekarską. Stanowi płeć słaba reprezentatywny przepisy postępowania moralnego lekarzy w stosunku do:

  • pacjentów,
  • innych lekarzy,
  • badań naukowych (np. na małpach).

Deontologia lekarsko-weterynaryjna określa prawo postępowania moralnego lekarzy weterynarii poniżej swoich pacjentów, alias zwierząt, badań na zwierzętach, a oraz poniżej innych lekarzy weterynarii.

Zobacz też

  • Kodeks Etyki i Deontologii Weterynaryjnej
  • Kodeks Etyki Lekarskiej

Kategoria: EtykaUkryta kategoria: Zalążki artykułów

Altruizm odwzajemniony

October 17th, 2008 by

Altruizm odwzajemniony - polega na dokonywaniu aktów altruizmu w sytuacjach, w których możliwość odwzajemnienia pomocy (przez cel) i możliwość potrzeby pomocy w przyszłości jest podczas gdy największe.

“Ja pomogę mu otóż, a podczas gdy ja będę życzyć sobie pomocy, to on pomoże mnie.”

Jednostki, które radzą sobie same i nie spodziewają się sytuacji, w której będą życzyć sobie pomocy, nie będą skłonne do altruizmu. Racja samo okazja pomocy jednostce egoistycznej, po której nie spodziewamy się odwzajemnienia, ponadto nie będzie wysoka.

Zobacz również: dylemat więźnia

Kategorie: Antropologia filozoficzna • Sposób postępowania • Socjobiologia

Libertynizm

October 17th, 2008 by

Libertynizm to miano rodzaju nieformalnego ruchu społeczno-politycznego działającego w XVII i XVIII w. w Europie - głównie we Francji. Obecnie słowem tym opatruje się zwykle zapatrywania uzasadniające różnie rozumianą autonomia w skrajnych postaciach.

Pierwotnie libertynami nazywano frakcja anabaptystów holenderskich, jaki odrzucił niektóre normy obyczajowe swoich czasów, uważając je za niezgodne z Biblią. Holenderscy libertyni głosili odrodzenie się do natury, polegający m.in. na z większym natężeniem swobodnym podejściu do spraw seksu i nagości.

W XVII w. termin to przyjęło się we Francji, dokąd mianem tym zaczęto opatrywać kręgi wolnomyślicieli, którzy odrzucali co niemiara norm moralnych, religijnych i obyczajowych. W XVIII w. wyraz to stało się nuże synonimem rozwiązłości seksualnej panującej uniwersalnie wśród francuskiej arystokracji, z których wielu uzasadniało swoje strategia pismami libertynów holenderskich i francuskich z poprzedniego stulecia, które były na ogół rozprowadzane na lewo. Poruszenie ów promieniował również na inne kraje Europy m.in. Wielką Brytanię, Austrię a chociażby Rosję. Poniżej upadek XVIII w. i na początku XIX, pojawili się pisarze i myśliciele, którzy doprowadzili upodobania libertyńskie do skrajności m.in. Donatien Alphonse François de Sade, Leopold von Sacher-Masoch.

Zobacz też

  • liberalizm
  • libertarianizm
  • liberianizm

Linki zewnętrzne

  • Eugeniusz Obarski: Diabli nadali libertyna! Szkice o libertynizmie

Kategorie: Filozofia nowożytna • Sposób postępowania • Antropologia filozoficzna

Gadu Gadu - stacje paliw - śmieszne obrazki - AJS - druk personalizowany